maandag 23 februari 2015

Gemiddelde van Provinciale Statenpeilingen bij Nieuwsuur

Vanavond presenteert Nieuwsuur een gemiddelde van vijf peilingen voor de Provinciale Staten/Eerste Kamer. Voor dit gemiddelde is gebruik gemaakt van de peilingen van: Ipsos/Politieke Barometer, I&O Research, De Stemming, TNS NIPO en Peil.nl.

De aanpak is anders dan bij de Peilingwijzer voor de Tweede Kamerverkiezingen, omdat we veel minder peilingen beschikbaar hebben. Daarom is het onmogelijk om huiseffecten (betrouwbaar) te berekenen en om het verloop over tijd goed te laten zien, zoals in de Peilingwijzer gebeurt. Het gemiddelde dat bij Nieuwsuur wordt gepresenteerd is dus simpelweg het gemiddelde van de percentages van de vijf afzonderlijke peilingen, omgerekend naar Eerste Kamerzetels. 

Peilen voor Provinciale Staten is lastiger dan voor de Tweede Kamer, aangezien de opkomst doorgaans lager is en het gaat om twaalf afzonderlijke provincies gaat die vervolgens de Eerste Kamer verkiezingen. Daarom is het belangrijk om het volgende in het achterhoofd te houden:
  • Dit is een gemiddelde van peilingen, geen prognose. Als kiezers van mening veranderen, zal het beeld nog veranderen. Bij een aantal peilingen zien we nog aanzienlijke groepen kiezers die nog niet zeggen te weten wat ze gaan stemmen.
  • Vanwege het getrapte kiessysteem voor de Eerste Kamer en vanwege de invloed van de opkomstbereidheid op de uiteindelijke uitslag, dienen we voor de grotere partijen een marge van zo’n +/- 2 zetels aan te houden en voor kleinere partijen minimaal +/- 1 zetel. Dat zien we ook terug in de uiteenlopende schattingen voor sommige partijen in afzonderlijke peilingen. De foutmarge geldt ook voor het totaal van Coalitie + C3. 
Zaterdag presenteerde Tom Louwerse, de maker van de Peilingwijzer, op het weblog Stuk Rood Vlees een omrekening van de Peilingwijzer naar Eerste Kamerzetels. Dat was een andere aanpak dan voor Nieuwsuur, waarbij de laatste Peillingwijzer voor de Tweede Kamer werd omgerekend naar Eerste Kamerzetels. Dit verklaart de (beperkte) verschillen tussen de uitkomst van het gemiddelde van Provinciale Statenpeilingen en de doorrekening van de Peilingwijzer. 

Tabel. Gemiddelde van vijf peilingen voor de Provinciale Staten/Eerste Kamer

Partij Percentage Zetels Huidig Winst-verlies Omschrijving
VVD 14.8% 12 16 -4 Verlies vrijwel zeker.
PvdA 9.1% 7 14 -7 Groot verlies vrijwel zeker.
PVV 15.3% 12 10 2 Winst goed mogelijk, maar afhankelijk van opkomstbereidheid.
SP 13.0% 10 8 2 Winst goed mogelijk, maar afhankelijk van opkomstbereidheid.
CDA 13.0% 10 11 -1 Vrijwel stabiel, traditioneel goede opkomstbereidheid kan in voordeel werken.
D66 15.3% 12 5 7 Grote winst vrijwel zeker.
CU 4.5% 3 2 1 Zetelwinst mogelijk.
GL 4.7% 3 5 -2 Verlies te verwachten, maar grote verschillen tussen peilingen.
SGP 2.4% 1 1 0 Stabiel, zetelwinst niet uitgesloten.
PvdD 2.6% 2 1 1 Gunstig uitzicht op tweede zetel.
50PLUS 3.1% 2 1 1 Winst mogelijk, maar aanzienlijke verschillen tussen peilingen.
Provinciaal 1.8% 1 1 0 Stabiel.
Coalitie 24.0% 19 30 -11 Groot verlies vrijwel zeker.
Coalitie + C3 46.2% 35 38 -3 Waarschijlijk enig verlies, meerderheid daardoor in gevaar.